آشنایی با دستگاه های موسیقی ایرانی (دانگ و گوشه)

نام نویسنده : شبکه حرفه ای کسب و کار ویکیوز         ۰۸ اردیبهشت ١۳۹۷ 9

آشنایی با دستگاه های موسیقی ایرانی (دانگ و گوشه)

آشنایی با دستگاه های موسیقی ایرانی

(دانگ و گوشه)

دربحث گذشته درمورد اینکه دانگها میتوانند با هم ترکیب بشوند و هر دو دانگ یک دستگاه یا آواز را بسازد سخن گفتیم و همینطور مقدمه ای بر انگشت گذاری روی ساز توضیح دادیم در اینجا لازم است با اسامی انگشتان آشنا شویم.


همچنین مطالعه کنید : آشنایی با دستگاه های موسیقی ایرانی (ارتباط دانگها)


نام انگشتان در موسیقی ایرانی

اسامی انگشتان در موسیقی روی سازهای تار و عود نام گذاری شده است که به دست باز (ارتعاش سیم بدون استفاده از انگشتان دست چپ )مطلق میگویند. وانگشتان دیگر به ترتیب:

انگشت اول یا همان اشاره (سبابه)، انگشت دوم یا میانی (وسطی)، انگشت سوم یا انگشتری (بنصر)، انگشت چهارم یا کوچک (خنضر) وانگشت پنچم یا شصت (ابهام) نام دارند.



در دانگ ماهور که به ترتیب نتهای DO-RE –MI- FA را داریم روی ساز تار دست باز را که نت DO میباشد به نام مطلق میشناسیم و سپس نت RE را با سبابه و نت MI را با وسطی و درجه چهارم را با بنصر یا خنضر میگیریم. وقتی با دانگ چهار گاه مواجه میشویم درجه دوم که نسبت به دانگ ماهور بم تر شده است انگشتی تعریف نشده و با همان انگشت سبابه باید گرفته شود که به آن زائد میگویند.


همچنین مطالعه کنید : آشنایی با دستگاه های موسیقی ایرانی (شکل گیری دستگاه)


استفاده از دانگ

ما اکنون میدانیم چطور با داشتن دانگهای مختلف دستگاهها به وجود آمده اند. موضوع دانگ ها حتی در گوشه ها نیز میتوانند ما را راهنمایی کنند.

تمامی دستگاهها از ترکیب چهار دانگ شکل گرفته اند که شامل: دانگ ماهور، دانگ شور، دانگ دشتی، و دانگ چهارگاه میباشد.

مثال:

میخواهیم یکی از آوازها را که یک گوشه از آن در دستگاهها و آوازها مشترک است، مورد برسی قرار دهیم .

آواز بیات اصفهان

آواز اصفهان که خود در دستگاه همایون قرار دارد از دو دانگ چهارگاه و دشتی به وجو آمده است.

یعنی فواصل دو دانگ کاملا با هم تفاوت دارد. این تفاوت باعث میشود که بتوانیم وارد دستگاههایی شویم که یکی از این دو دانگ در آنها نیز بکار رفته است (مرکب یا مد گردی)، که این مقوله خود نیاز به بحث و برسی دارد .


گوشه ای مثل بیات راجع (راجه) در آواز اصفهان مشترک است با آواز دشتی یا دستگاه نوا و خیلی جاهای دیگر که از دانگ دشتی استفاده شده باشد. پس گوشه بیات راجه در دانگ دشتی میباشد ونه در آواز اصفهان، (آواز اصفهان فواصل مخصوص به خود ندارد و وامدار دانگ چهاگاه و دشتی میباشد)هر جایی دانگ دشتی استفاده شده باشد میتوانیم این گوشه را در آن آواز یا دستگاه اجرا کنیم.

حالا که موضوع دانگ برایمان روشنتر شده است میتواند اشاره کوچکی به موضوع گوشه داشته باشیم .



گوشه

گوشه ها اجزاء کوچکتر از آواز و دستگاه میباشند .یعنی نغمات و ملودیهایی هستند که دستگاهها و آوازها از تعدادی از آنها تشکیل شده است .

گوشه ها همان خیابانهایی هستند که در قسمت اول توضیح دادیم که به نوعی به هم ارتباط دارند و این گوشه ها هرکدام یا تعدادی از یکی از درجات که در گام و دانگ توضیح دادیم شناخته میشوند.

گوشه ها نغماتی بودند که از منطقه ای یا شخصی یا در زمان و حالتی روایت شده اند و معمولا براساس همین روایات هم نام گذاری شده اند.مثلا گوشه کرشمه روندی ریتمیک و مشخصی دارد

که معمولا با همان حالت مشابه در دستگاههای مختلف اجرا میشود. همچنین به عنوان مثال
گوشه های دیلمان، حجاز، گیلکی یا آذربایجانی اسامی منطقه هستند و میتوان به گوشه ملانازی یا حاج حسنی نیز به عنوان نام شخص اشاره کرد. 

در مقاله بعدی توضیحات بیشتر در مورد گوشه ها، ماهیت، و راههای شناخت و اسامی آنها توضیح کامل خواهیم داد.


" به قلم : پوریا پورنیکی "

به صفحه علاقه مندان به موسیقی سنتی ایرانی پوریا پورنیکی بپیوندید : اینستاگرام پوریا پورنیکی

پیشنهادات ما

چگونه میتوان هوش مصنوعی بهتری ارائه کرد
Dark matter backgrounds
آموزش مبانی کیهان شناسی (بخش پنجم)
عوامل خجالتی شدن کودکان (بخش دوم)
Photo 2017 07 16 15 30 16
ثبت نام در ویکیوز
Pf30b079e
آشنایی با دستگاههای ایرانی (شناخت گوشه)
Iranfromspace 4549683649
ترین های گردشگری ایران (بخش سوم)

نظر شما