مبانی کیهان شناسی (بخش سوم)

نام نویسنده : ایمان قادری         ۰۴ مرداد ١۳۹۶ 6

مبانی کیهان شناسی (بخش سوم)

آموزش کیهان شناسی

در دو مقاله گذشته از سلسله مقالات کیهان شناسی بانک مقالات  ویکیوز با برخی از مفاهیم اولیه و لازم این شاخه از علم آشنا شدیم . حال در سومین مقاله از این سلسله مقالات با مفاهیم پایه ای دیگری در جهت شناخت هرچه بهتر و ساده تر عالم و عرصه کیهان آشنا می شویم .
در گام بعدی با ماهیت ستاره یکی از اجزاء و اجرام موجود در کیهان که از تجمع و گردش تعداد بیشماری از آن ها حول مرکزی با نیروی گرانش بسیار قوی کهکشان ها را تشکیل میدهند ، آشنا و متعاقب آن با چیستی کهکشان نیز آشنا میشویم .
ستاره گوی گداخته و پر نوری از پلاسماست که با نیروی گرانش بسیار قوی خود را حفظ کرده است . این اجرام دارای منبع انرژی بسیار بسیار زیادی بوده که این انرژی را با تابش های الکترو مغناطیس ساطع میکنند . اکثر ستارگان انرژی خود را در ناحیه مرئی گسیل می‌دارند. نزدیک ترین ستاره به زمین ، خورشید است . هر ستاره در بخشی از عمر خود به دلیل همجوشی گرما هسته‌ ای هیدروژن به هلیم در مرکز آن ، می‌درخشد .
ستارگان بسته به اندازه و میزان انرژی ذخیره شده در هسته آن ها چند میلیون یا حتی چند میلیارد سال عمر خواهند کرد . اما در نهایت با اتمام انرژی درونیشان عمر آن ها نیز به پایان می رسد . اما نکته جالب در مورد مرگ ستارگان تولد تعدادی پدیده های نو مثل سیاهچاله ، سحابی و حتی ستاره های جدید است که در ادامه سلسله مقالات به تبیین و تشریح آنها پرداخته خواهد شد .
در آسمان شب هر ستاره با درخشندگی مختص به خود دیده می شود . بسیاری از ستارگانی که ما میبینیم ممکن است چندین هزار یا میلیون سال پیش از بین رفته باشند ؛ اما با توجه به مسافت زیادی که نور ساطع شده از هرستاره باید طی کند ما در هر لحظه تصویری که از آن میبینیم ممکن است مربوط به چندین هزار یا میلیون سال قبل باشد . مثلا اگر ستاره ای در فاصله پنج میلیون سال نوری از زمین قرار داشته باشد ، پنج میلیون سال طول میکشد که نور و تصویر آن به چشم ما برسد . بنابراین هر زمان که آن ستاره از بین برود ما پنج میلیون سال بعد متوجه مرگ آن میشویم .
برای مطالعه بیشتر در مورد ستاره ای این مقاله را مطالعه کنید: ستاره ها از تولد تا مرگ

کهکشان ها

اما کهکشان چیست ؟ کهکشان‌ها سامانه‌هایی بزرگ متشکل از ستاره‌ها، بقایای ستاره‌ای، ماده تاریک، گازها و گرد و غبارهای میان ستاره‌ای با اندازه و مرزی مشخّص هستند و با نیروهای گرانشی بسیار قوی به گردِ هم آمده‌اند.
کهکشان ها دارای انواع گوناگون میباشند که به هر یک به اختصار پرداخته خواهد شد .
کهکشان نامنظم

کهکشان نامنظم

کهکشان‌های ناهمگون یا بی قائده هیچ شکل یا ساختار سامان‌مندی ندارند . آن ها جرم بیشتری نسبت به دیگر کهکشان‌ دارا هستند و عمده ستاره‌های موجود در آن ها دارای عمر کم و درخشان می‌باشند. با وجود اینکه بسیاری از کهکشان‌های ناهمگون در بر گیرنده نواحی تابان گازی هستند که ستاره‌ها در آنجا شکل میگیرند ، حجم عمده گازهای میان ستاره‌ای کهکشان‌ها باید فشرده شود تا ستاره‌های جدیدی را تشکیل دهند . حدود پنج درصد از هزار کهکشان درخشان را کهکشان‌های ناهمگون تشکیل می‌دهند . این در حالی است که یک چهارم کهکشان‌های شناخته شده نیز کهکشان‌های ناهمگون هستند.
کهکشان مارپیچی


کهکشان مارپیچی  

کهکشان‌های مارپیچی دارای بازوهایی هستند که شکلی مارپیچی حول خود و بر برآمدگی میانه‌ای یا هسته ، قرصی ایجاد می‌کنند که چرخش هسته با چرخش بازوهای آن همراه می‌شود . جوان‌ترین ستاره‌های کهکشان‌های مارپیچی در بازوهای کم توده یافت می‌شوند و ستاره‌های کهن بیش تر در هسته فشرده قرار دارند. کهن‌ترین ستاره‌ها در هاله‌ های کروی پراکنده قرار دارند و حول قرص کهکشانی را فرا گرفته‌اند. همچنین این بازوها دارای غبار و گازهایی هستند که منجر به پدید آمدن ستاره‌های تازه می‌شود.
کهکشان مارپیچی میله ای
کهکشان مارپیچیِ میله‌ای 
شکل دیگری از کهکشان‌های مارپیچی ، کهکشان مارپیچیِ میله ای است که به دلیل میله ای شکل بودن نواحی مرکزی آنهاست. هستۀ این کهکشان‌های نادر و کمیاب به کهکشان بیضی وار شبیه نیستند ، بلکه شمایلی دراز و تقریبا باریک دارند. هسته در مرکز این میلۀ نورانی واقع است . اکثر بازوها نه از مرکز کهکشان ، بلکه از دو سر این میله نشات می گیرند. کهکشان‌های مارپیچی میله ای در رده بندی هابل، با درج حرف B بین S و حرف های o و a و b یا c مشخص می شوند. از جهات دیگر، زیر رده ها همانند کهکشان‌های مارپیچی تعریف می شوند. یک کهکشان میله ای بدون بازو در زیر ردۀ SBo قرار دارد، با بازوهای پیچ خورده در زیر ردۀ SBa و الی آخر. میله این کهکشان ها هنوز معمای بزرگی است. مشخص نیست که آن ها به چه علت بوجود می آیند و یا چگونه تشکیل می شوند . امروزه پژوهش های زیادی برای حل این معما انجام می پذیرد .
کهکشان بیضوی

کهکشان بیضوی

کهکشان‌های بیضوی از نظر شکل ، از ظاهری بیضی‌گون (شبیه توپ راگبی) تا شکل کروی متغیر هستند و در اشکالی میان این دو نیز دیده می‌شوند. برخلاف کهکشان‌های دیگر که نوری آبی از ستاره‌های فروزان و کم عمر منتشرمی‌کنند ، کهکشان‌های بیضوی به رنگ زرد دیده می‌شوند. دلیل این امر ساخته شدن ستاره‌ها در این کهکشان‌ها می‌باشد که در نتیجه کمابیش همه نور آنها از ستاره‌های غول سرخ که دارای طول عمر زیادی هستند به دست می‌آید.

ادامه دارد...

پیشنهادات ما

Arc cabbage
منوی بازگشت به مدرسه ( میکس ژامبون و کلم )
Photo 2017 08 14 15 59 19
ساخت وسایل کاربردی با شلوار لی
Arducopterlike
قطعات مورد نیاز برای ساخت کوادکوپتر
Indian butter chicken 8
طرز تهیه مرغ کره ای هندی
چگونه میتوان هوش مصنوعی بهتری ارائه کرد
عوامل خجالتی شدن کودکان (بخش دوم)

نظر شما